Welke ragermaat heeft u nodig? Uitleg over maten, kleuren en techniek

Wie in de drogist of webshop voor het schap met interdentale ragers staat, ziet al snel een regenboog aan kleuren en millimeter-aanduidingen: roze, oranje, rood, blauw, geel, groen — van flinterdun tot het formaat van een flessenborsteltje. Welke maat pakt u dan?

Veel mensen kiezen uit voorzichtigheid automatisch de allerkleinste maat, omdat die zo lekker soepel tussen alle tanden doorglijdt. Andere mensen proberen juist één dikke rager tussen alle tanden te duwen. In dit artikel leggen we uit hoe u voelt of een ragermaat goed past, waarom de meeste mensen twee of drie verschillende maten naast elkaar gebruiken en hoe u uw maten samen met uw eigen tandarts of mondhygiënist bepaalt.

Waarom de juiste ragermaat het verschil maakt

De zijkanten van uw kiezen zijn niet plat als een baksteen, maar lopen licht hol naar binnen. Een tandenborstel raakt alleen de buitenkant en de binnenkant van uw gebit; ongeveer 30 tot 40 procent van het tandoppervlak zit tussen uw tanden en kiezen.

Een interdentale rager is ervoor gemaakt om met zijn fijne borstelhaartjes die licht holle zijkanten én het driehoekje tandvlees ertussen schoon te vegen:

• Als de rager te klein is: De rager vliegt zonder enige weerstand door de tussenruimte heen. De borstelhaartjes raken het glazuur links en rechts nauwelijks aan, waardoor het grootste deel van de tandplak blijft zitten.
• Als de rager te groot is: U moet kracht zetten om de rager erdoorheen te duwen, het metalen kerndraadje buigt direct krom of schuurt langs het tandglazuur en het tandvlees.

De gouden vuistregel: ‘vullend, maar zonder forceren’

De juiste ragermaat voelt u aan deze drie kenmerken:

1. Lichte glijweerstand van de borstelhaartjes: Wanneer u de rager recht en horizontaal (vlak langs het tandvlees) tussen twee tanden schuift, voelt u dat de borstelhaartjes de ruimte vullen en zachtjes tegen beide buurkiezen aanvegen.
2. Het metalen draadje raakt de tanden niet: Het middelste draadje blijft netjes in het midden van de opening en buigt niet om.
3. Eén vloeiende heen-en-weerbeweging is genoeg: U hoeft niet te wrikken. Schuif de rager een paar keer rustig horizontaal heen en weer (of bij kiezen eenmaal schuin naar links en schuin naar rechts), spoel de rager even af onder de kraan en ga door naar de volgende tussenruimte. Gebruik op de rager in principe geen gewone tandpasta (tenzij uw tandarts of mondhygiënist dat specifiek heeft geadviseerd).

Waarom heeft één gebit vaak 2 of 3 verschillende ragermaten nodig?

Bijna niemand heeft overal in de mond exact dezelfde tussenruimte:

• Tussen de voortanden staan de tanden vaak strakker tegen elkaar aan. Daar past meestal een fijnere rager (of, als de tanden echt strak op elkaar sluiten zonder tussenruimte, glad flossdraad).
• Tussen de grote kiezen achterin is de ruimte bij het tandvlees vrijwel altijd breder. Daar reinigt een fijn voor-tandragertje onvoldoende en heeft u vaak één of twee maten groter nodig.
• Rond een brug of implantaat gelden vaak weer eigen afmetingen — lees daarover meer in Een implantaat schoonhouden en Mondverzorging bij een brug.

Daarom is het heel gebruikelijk om thuis een mix van twee of drie ragermaten klaar te hebben liggen: bijvoorbeeld één kleinere kleur voor voorin en één middenmaat voor tussen de kiezen.

Let op met kleuren: niet elk merk gebruikt dezelfde kleurcode

Hoewel veel merken werken met de internationale ISO-maatvoering (van ISO 0 t/m ISO 6 op basis van de doorgangsdiameter in millimeters), kan een blauwe rager bij merk A net een andere dikte hebben dan een blauwe rager bij merk B. Kijk daarom bij het overstappen of bijbestellen niet alleen naar de kleur van het handvat, maar ook naar de millimetermaat (bijv. 0,4 mm / 0,5 mm / 0,6 mm / 0,7 mm) op de verpakking.

Vraag uw tandarts of mondhygiënist om een ‘ragerkaartje’

De allermakkelijkste manier om uw eigen maten voor langere tijd vast te leggen, is om tijdens uw volgende bezoek aan uw eigen tandarts of mondhygiënist te vragen: “Kunt u bij mij even opmeten welke ragermaten ik voorin en achterin nodig heb en dit voor mij noteren?” Veel praktijken geven u dan een klein gebitskaartje mee waarop per tussenruimte de bijpassende kleur of millimetermaat staat aangestreept.

Hulpmiddelen met meerdere ragermaten bij Tandarts-Dentist

Mondzorgkits met ragers en stappenkaart: In onze Mondzorgkit Compleet (€ 39,95), Gevoelige-tandenkit (€ 32,95), Vaste-beugelkit (€ 39,95) en Implantaat- en brugkit (€ 44,95) vindt u zorgvuldig samengestelde ragers én een Nederlandstalige instructiekaart op shop.tandarts-dentist.nl.

>

Wilt u uw mondzorgroutine in 4 weken rustig opbouwen? Lees ook ons praktische 30-dagenplan voor uw mondzorgroutine of bekijk onze online informatiesessies.

Veelgestelde vragen

Moet ik naast ragers ook nog elke dag flossen?

Op plekken waar een interdentale rager zonder forceren tussen de tanden past, geeft een rager doorgaans een grondigere reiniging van de licht holle zijkanten dan een dun flossdraadje. Flossdraad gebruikt u vooral op plekken waar uw tanden zó strak tegen elkaar staan dat zelfs de allerkleinste rager er niet zonder buigen tussendoor komt.

Hoe vaak kan ik dezelfde interdentale rager gebruiken?

Een interdentale rager is geen eenmalig wegwerpproduct zoals een houten tandenstoker. U spoelt het borsteltje na gebruik goed af onder stromend kraanwater en laat het aan de lucht drogen. Vervang de rager zodra de borstelhaartjes plat gaan liggen of het metalen draadje verbogen is (vaak na ongeveer een week dagelijks gebruik).

Waarom buigt het metalen draadje van mijn rager steeds krom?

Meestal heeft dat één van twee oorzaken: óf de ragermaat is net te groot voor die specifieke tussenruimte, óf u steekt de rager onder een schuine hoek in plaats van recht horizontaal tussen de tanden door. Probeer voor de achterste kiezen eventueel een rager met een gehoekt handvat of een langere steel.

Moet ik tandpasta op mijn rager doen?

In de regel gebruikt u ragers gewoon met een beetje kraanwater, dus zonder tandpasta. Gewone tandpasta bevat licht polijstende bestanddelen die u niet geconcentreerd tussen de tandhalzen hoeft te schrobben, tenzij uw eigen tandarts of mondhygiënist u specifiek anders heeft geadviseerd.

Over de auteur

Jamshed Tairie is tandarts en oprichter van Tandarts-Dentist. Hij staat ingeschreven in het openbare BIG-register als tandarts (BIG-nummer 89912705502) en studeerde tandheelkunde aan ACTA (2010). Jamshed controleert de inhoud van alle artikelen op Tandarts-Dentist voordat ze worden gepubliceerd. U kunt de registratie zelf raadplegen via www.bigregister.nl.

Disclaimer: Tandarts-Dentist (Tand en Zorg B.V., Schipholweg 55, 2316 ZL Leiden, KvK 97035637) is een onafhankelijk informatieplatform en webshop, geen tandartspraktijk. Dit artikel biedt algemene voorlichting en vormt geen medisch onderzoek, diagnose, persoonlijk behandelplan of productadvies. Bespreek klachten of vragen over uw eigen gebit altijd met uw eigen tandarts of mondhygiënist. Bij hevige pijn, een ongeval, een dikke wang (zwelling), koorts of een nabloeding neemt u direct contact op met uw eigen tandarts of de tandartsenspoeddienst in uw regio.