Met uw kind naar de tandarts: zo bereidt u het bezoek samen rustig voor

Een kind dat van jongs af aan rustig en nieuwsgierig meegaat naar de tandarts, heeft daar vaak zijn of haar hele volwassen leven profijt van. Wanneer de tandartspraktijk een vertrouwde plek is waar gewoon even “tandjes worden geteld” met een spiegeltje, ontstaat er een ontspannen basis.

Toch vragen veel ouders zich af: op welke leeftijd neem ik mijn kind voor het eerst mee, wat vertel ik thuis wel en niet, en wat doe ik als mijn kind zelf al een beetje gespannen is (of als ik het als ouder zelf spannend vind)? In dit artikel zetten we de meest praktische tips voor ouders op een rij.

Vanaf welke leeftijd neemt u uw kind mee naar de tandarts?

Het algemene advies in de mondzorg is om uw kind al mee te nemen zodra de eerste melktandjes doorkomen (vaak rond de eerste verjaardag, en uiterlijk vóór het tweede levensjaar). Dat lijkt misschien heel vroeg — bij een dreumes valt er immers nog weinig te doen — maar dat is nu juist de kracht ervan:

• Tijdens de eerste bezoeken hoeft er niets te gebeuren; uw kind mag op uw schoot zitten, ziet de grote lamp en de bewegende stoel, en merkt dat een bezoek na een paar minuten weer klaar is.
• U krijgt als ouder direct praktische tips over het tandenpoetsen bij jonge kinderen, het gebruik van peuter- of kindertandpasta met de juiste hoeveelheid fluoride en het omgaan met een speentje of drinkbeker.

De kracht van positieve en neutrale taal thuis

Kinderen hebben fijne antennes voor de toon en de woorden van hun ouders. Goedbedoelde geruststellingen werken bij jonge kinderen soms precies averechts:

• Vermijd zinnen met ontkenningen zoals “Je hoeft echt niet bang te zijn” of “Het doet helemaal geen pijn”: Het kinderbrein hoort vooral de woorden ‘bang’ en ‘pijn’ en denkt: O jee, blijkbaar is dit iets waar je bang voor moet zijn of wat pijn kan doen!
• Vertel concreet en feitelijk wat er wél gebeurt: Zeg liever: “We gaan morgen even naar de tandarts. Dan mag je op de grote stoel zitten die omhoog en omlaag kan, en telt de tandarts met een klein spiegeltje hoeveel tandjes jij al hebt.”
• Maak er geen groot drama of grote beloning van: Als u vooraf een groot cadeau belooft “als je je goed gedraagt bij de tandarts”, wekt dat onbewust de indruk dat het een hele zware beproeving is. Behandel het bezoek als een gewone, alledaagse boodschap.

Spelenderwijs thuis oefenen (en als u zelf gespannen bent)

Voor peuters en kleuters helpt het om de situatie thuis eens na te spelen of een voorleesboekje over de tandarts te lezen:

1. Samen tandjes tellen met een lepel of tandenborstel: Laat uw kind eerst bij zijn knuffel (of bij u) de tandjes tellen van 1 tot 10, en tel daarna bij uw kind zelf.
2. Kies een fris tijdstip op de dag: Plan een bezoek met een jong kind bij voorkeur in de ochtend en nooit precies tijdens het middagslaapje of vlak voor het avondeten wanneer uw kind moe en hongerig is.
3. Vindt u de tandarts als ouder zelf spannend? Combineer uw eigen ingreep dan liever niet met het gewenningsbezoek van uw kind, of laat bij jonge kinderen de ouder meegaan die zelf het meest ontspannen in de kamer staat. Kinderen nemen de rust van hun ouder direct over.

Vergeet het napoetsen thuis niet (tot ongeveer 10 jaar)

Hoe trots een kleuter of schoolkind van zes of zeven jaar ook zegt “Ik kan het zelf!”: de fijne motoriek van de hand en pols is pas rond het tiende levensjaar zo ver ontwikkeld dat een kind zelfstandig alle achterste kiezen en tandvleesranden goed raakt. Vooral rond het zesde jaar — wanneer helemaal achter de melkkiezen ongemerkt de eerste blijvende grote-mensenkiezen doorkomen — is dagelijks één keer per dag napoetsen door een ouder (bij voorkeur ’s avonds voor het slapengaan) onmisbaar.

Goed om te weten: de vergoeding voor kinderen tot 18 jaar

In Nederland worden de periodieke controles, preventieve voorlichting, fluoridebehandelingen, het sealen van kiezen en eventuele vullingen voor kinderen en jongeren tot 18 jaar volledig vergoed vanuit de basisverzekering, zonder dat hiervoor een eigen risico geldt (uitgezonderd orthodontie/beugels en sommige specialistische kronen of bruggen). De drempel om uw kind elk halfjaar even mee te nemen is financieel dus heel laag.

Uw gezinsbezoek aan de tandarts voorbereiden?

Gratis voorbereidingschecklist: Gebruik onze praktische checklist om uw tandartsbezoek voor te bereiden of bekijk onze tips in Een tandartspraktijk kiezen: welke vragen stelt u?.

>

Heeft u als ouder algemene vragen over mondzorg of ziet u zelf op tegen het bezoek? Bekijk de mogelijkheden voor een online informatiesessie voor volwassenen met BIG-geregistreerd tandarts Jamshed Tairie.

Veelgestelde vragen

Tot welke leeftijd moet ik het gebit van mijn kind napoetsen?

Tandartsen en mondhygiënisten adviseren om kinderen tot ongeveer hun tiende jaar minimaal één keer per dag (’s avonds voor het slapengaan) na te poetsen. Uw kind mag natuurlijk eerst zelf oefenen, waarna u als ouder rustig alle binnen-, buiten- en kauwvlakken nog een keer naloopt.

Wat als mijn peuter of kleuter in de tandartsstoel zijn mond echt niet open wil doen?

Dwing een jong kind nooit en word niet boos. Voor een jong kind is zo’n eerste indruk al spannend genoeg. Vaak kijkt de tandarts dan spelenderwijs even terwijl het kind op uw schoot zit, of telt u een paar maanden later bij het volgende bezoek gewoon weer rustig verder.

Waarom zijn de eerste blijvende kiezen rond het zesde jaar zo kwetsbaar?

Rond het zesde levensjaar breken achter de laatste melkkiezen (zonder dat er eerst een melkkies uitvalt!) vier nieuwe blijvende kiezen door. Omdat deze kiezen diepe groefjes hebben en in het begin nog wat lager liggen dan de melkkiezen ernaast, glijdt de tandenborstel er snel overheen. Zet de borstel daar dwars op de tandenrij om de kauwvlakken goed mee te nemen.

Kost de tandarts voor kinderen tot 18 jaar geld?

Voor kinderen tot 18 jaar vallen reguliere tandartscontroles, gebitsreiniging, röntgenfoto’s en vullingen in Nederland onder de landelijke basisverzekering, zonder eigen risico. Alleen zaken als een beugel (orthodontie) vallen buiten die basisdekking.

Over de auteur

Jamshed Tairie is tandarts en oprichter van Tandarts-Dentist. Hij staat ingeschreven in het openbare BIG-register als tandarts (BIG-nummer 89912705502) en studeerde tandheelkunde aan ACTA (2010). Jamshed controleert de inhoud van alle artikelen op Tandarts-Dentist voordat ze worden gepubliceerd. U kunt de registratie zelf raadplegen via www.bigregister.nl.

Disclaimer: Tandarts-Dentist (Tand en Zorg B.V., Schipholweg 55, 2316 ZL Leiden, KvK 97035637) is een onafhankelijk informatieplatform en webshop, geen tandartspraktijk. Dit artikel biedt algemene voorlichting en vormt geen medisch onderzoek, diagnose, persoonlijk behandelplan of productadvies. Bespreek klachten of vragen over uw eigen gebit altijd met uw eigen tandarts of mondhygiënist. Bij hevige pijn, een ongeval, een dikke wang (zwelling), koorts of een nabloeding neemt u direct contact op met uw eigen tandarts of de tandartsenspoeddienst in uw regio.

Verder lezen of rustig voorbereiden: wilt u uw eigen vragen vooraf in alle rust ordenen met een BIG-geregistreerde tandarts (algemene voorlichting, zonder mondonderzoek of diagnose)? Bekijk dan de mogelijkheden voor een online informatiesessie bij Tandarts-Dentist. Zoekt u daarnaast hulpmiddelen voor uw dagelijkse mondverzorging thuis? Bekijk het overzicht van door tandartsen samengestelde mondzorgkits in de Tandarts-Dentist Shop.