Slechte adem: mogelijke oorzaken en wat u zelf kunt doen

Veel mensen maken zich weleens zorgen over hun adem. Zeker tijdens een gesprek op korte afstand of ’s ochtends bij het opstaan kan het een ongemakkelijk onderwerp zijn waar u niet snel over begint. Vaak wordt bij een onfrisse adem (ook wel halitose genoemd) direct gedacht aan de maag of aan het eten van knoflook en uien, maar in veruit de meeste gevallen ligt de oorsprong gewoon in de mondholte zelf.

In dit artikel leest u welke mondgerelateerde en overige factoren een rol kunnen spelen bij ademgeur, hoe een complete dagelijkse mondverzorgingsroutine eruitziet en wanneer het verstandig is om uw eigen tandarts, mondhygiënist of huisarts mee te laten kijken.

Waar ontstaat een onfrisse adem meestal?

In een gezonde mond leven talloze bacteriën die helpen bij het eerste deel van onze spijsvertering. Sommige van deze bacteriën breken eiwitten uit voedselresten en speeksel af op plekken waar weinig zuurstof komt. Bij dat proces kunnen vluchtige zwavelverbindingen vrijkomen, die een merkbare geur hebben. De plekken waar deze bacteriën zich het makkelijkst verzamelen zijn:

1. Het achterste deel van de tongrug: Uw tong heeft geen glad oppervlak, maar bestaat uit talloze kleine papillen en groefjes. Vooral achterop de tong kan zich een wit- of geelachtig laagje (tongbeslag) vormen van bacteriën en kleine voedselresten.
2. De ruimte tussen uw tanden en kiezen: Waar tandenborstelharen niet bijkomen, blijft tandplak tussen de kiezen achter. Als dat laagje daar dagenlang blijft zitten, gaat het ruiken en kan het tandvlees geïrriteerd raken.
3. Ontstoken tandvlees of verdiepte ruimtes rondom tanden: Wanneer het tandvlees ontstoken is of er sprake is van diepere ruimtes (pockets) tussen tand en tandvlees, kan u daar zelf met een gewone tandenborstel niet goed bij. Ook achtergebleven tandplak onder een brug of rond een half doorgebroken verstandskies speelt soms mee.

Andere factoren: van ochtendadem tot een droge mond

Niet elke verandering in ademgeur heeft dezelfde oorzaak:

• Ochtendadem: Tijdens uw slaap maakt u aanzienlijk minder speeksel aan dan overdag. Omdat speeksel uw mond normaal gesproken voortdurend spoelt, krijgen bacteriën ’s nachts meer vrij spel. Een glas water en uw ochtendpoetsbeurt maken dan direct verschil.
• Een droge mond overdag: Ademt u veel door uw mond, drinkt u weinig water, spreekt u veel voor uw werk of gebruikt u medicijnen die als bijwerking een droge mond geven? Minder speeksel betekent minder natuurlijke reiniging.
• Voeding, koffie, roken en alcohol: Sterk gekruid eten, knoflook, ui, koffie, alcohol en tabak laten geurstoffen achter die deels ook via de longen worden uitgeademd.
• Buiten de mondholte: In een kleiner deel van de gevallen ligt de oorzaak bijvoorbeeld in de neus- of keelholte (zoals de amandelen of bijholten) of houdt het verband met uw algemene gezondheid.

Wat kunt u zelf doen in uw dagelijkse mondzorgroutine?

Een verzorgde adem begint bij een vaste, rustige dagelijkse routine waarin u niet alleen het glazuur poetst, maar alle plekken meeneemt waar aanslag achterblijft:

1. Twee keer per dag twee minuten poetsen: Gebruik een zachte tandenborstel en een fluoridehoudende tandpasta om de binnen-, buiten- en kauwvlakken van uw tanden en kiezen schoon te maken.
2. Eén keer per dag tussen uw tanden en kiezen reinigen: Gebruik interdentale ragers (of flossdraad waar een rager echt niet past) om achtergebleven voedselresten en tandplak tussen de tanden weg te halen. Twijfelt u over de maat? Lees Welke ragermaat heeft u nodig?.
3. Dagelijks uw tongrug meenemen met een tongreiniger: Steek uw tong ontspannen uit, plaats een tongreiniger (tongschraper) zo ver achterop de tong als prettig voelt zonder te kokhalzen, en haal deze met lichte, gelijkmatige druk in twee of drie halen naar voren. Spoel de tongreiniger na elke haal af onder de kraan.
4. Voldoende water drinken: Neem verspreid over de dag regelmatig een slok kraanwater om uw mond vochtig te houden.

Wanneer gaat u naar uw eigen tandarts, mondhygiënist of huisarts?

Blijft u zich zorgen maken over uw adem, ook nadat u een paar weken consequent twee keer per dag poetst, dagelijks ragers gebruikt en uw tong reinigt? Of merkt u daarnaast bloedend tandvlees, losstaande tanden, kiespijn of een blijvend vieze smaak? Bespreek het dan open met uw eigen tandarts of mondhygiënist. Zij kijken dagelijks naar dit soort vragen, kunnen uw tandvlees en gebit onderzoeken en zo nodig een professionele gebitsreiniging uitvoeren. Als in de mond geen oorzaak wordt gevonden, kunt u samen met uw huisarts verder kijken.

Hulpmiddelen en voorbereiding bij Tandarts-Dentist

Frisse-ademkit: Zoekt u de gangbare dagelijkse hulpmiddelen overzichtelijk in één box? Bekijk wat er in onze Frisse-ademkit (€ 37,95) zit (een zachte tandenborstel, tongreiniger, ragers, floss, verzorgende tandpasta, alcoholvrije mondspoeling en een Nederlandstalige instructiekaart).

>

Vindt u het lastig om dit onderwerp in de praktijk ter sprake te brengen? Lees onze tips in Uw tandartsbezoek voorbereiden: een praktische checklist of plan vanuit huis een online informatiesessie van 30 minuten (€ 59 incl. btw) via tandarts-dentist.nl/appointment/. Er vindt geen onderzoek of diagnose plaats.

Veelgestelde vragen

Komt een slechte adem vaak uit de maag?

Nee, dat is een veelgehoord misverstand. De slokdarm is in rust afgesloten, waardoor geuren uit de maag vrijwel nooit zomaar naar boven komen. In de meeste gevallen zit de oorzaak in de mond zelf, bijvoorbeeld op het achterste deel van de tong of tussen de tanden en kiezen.

Hoe gebruik ik een tongreiniger zonder dat ik moet kokhalzen?

Steek uw tong rustig uit, adem door uw neus en zet de tongreiniger niet meteen helemaal achterin, maar begin halverwege de tong. Haal de reiniger met lichte druk van achter naar voren (niet heen en weer schrobben). Na een paar dagen went uw tong aan de aanraking en kunt u meestal iets verder achterop beginnen.

Verhelpt een mondspoeling of pepermuntje een onfrisse adem?

Een pepermuntje of mondspoeling geeft kortdurend een frisse smaak, maar haalt het laagje tandplak tussen uw tanden of het beslag op uw tong niet weg. Mechanisch reinigen met tandenborstel, ragers en een tongreiniger vormt altijd de basis.

Bij wie kan ik terecht als ik twijfel over mijn adem?

Uw eigen tandarts of mondhygiënist is het beste eerste aanspreekpunt. Zij kunnen beoordelen hoe uw tandvlees, vullingen en tongrug eruitzien en u gericht laten zien welke plekken extra aandacht vragen.

Over de auteur

Jamshed Tairie is tandarts en oprichter van Tandarts-Dentist. Hij staat ingeschreven in het openbare BIG-register als tandarts (BIG-nummer 89912705502) en studeerde tandheelkunde aan ACTA (2010). Jamshed controleert de inhoud van alle artikelen op Tandarts-Dentist voordat ze worden gepubliceerd. U kunt de registratie zelf raadplegen via www.bigregister.nl.

Disclaimer: Tandarts-Dentist (Tand en Zorg B.V., Schipholweg 55, 2316 ZL Leiden, KvK 97035637) is een onafhankelijk informatieplatform en webshop, geen tandartspraktijk. Dit artikel biedt algemene voorlichting en vormt geen medisch onderzoek, diagnose, persoonlijk behandelplan of productadvies. Bespreek klachten of vragen over uw eigen gebit altijd met uw eigen tandarts of mondhygiënist. Bij hevige pijn, een ongeval, een dikke wang (zwelling), koorts of een nabloeding neemt u direct contact op met uw eigen tandarts of de tandartsenspoeddienst in uw regio.