De periodieke controle bij uw eigen tandarts: wat gebeurt er en wat kunt u vragen?

Voor veel mensen duurt een periodieke controle bij de tandarts maar tien tot vijftien minuten: u gaat zitten, de tandarts kijkt met een spiegeltje en een lampje, noemt soms een reeks getallen of tandnummers voor de assistente, en voor u het weet staat u weer bij de balie. Maar waar kijkt uw tandarts in die paar minuten nu eigenlijk allemaal naar?

Als u weet welke vaste stappen uw tandarts tijdens een periodiek mondonderzoek (op de rekening code C002) doorloopt, zit u met veel meer overzicht in de stoel. In dit artikel nemen we u stap voor stap mee door het bezoek en geven we u concrete vragen die u zelf kunt stellen.

Stap 1: Uw gezondheid en eventuele veranderingen bespreken

Een goede periodieke controle begint met een kort gesprek voordat de stoel achterover gaat. Uw tandarts vraagt of u sinds het vorige bezoek ergens last van heeft gehad (zoals een gevoelige plek bij koud drinken, bloedend tandvlees of een scherp randje) en of er iets is veranderd in uw algemene gezondheid of medicijngebruik.

Dat laatste klinkt soms verrassend — wat heeft een bloeddrukmedicijn of een pufje voor de longen immers met uw kiezen te maken? Toch hebben veel medicijnen invloed op bijvoorbeeld uw speekselaanmaak of uw tandvlees. Neem wijzigingen in uw medicatie daarom altijd even mee.

Stap 2: Kijken naar tanden, kiezen, vullingen en slijtage

Vervolgens kijkt uw tandarts met een mondspiegeltje, een stomp meetinstrumentje (soms met wat lucht om een tand even droog te blazen) en goed licht het hele gebit rond. De assistente noteert wat de tandarts noemt. Daarbij let de tandarts onder meer op:

• Het tandglazuur en beginnende plekjes: Zijn er krijtwitte of donkere verkleuringen die kunnen wijzen op beginnend tandbederf (cariës)? Veel beginnende plekjes in het glazuur hoeven overigens nog helemaal niet geboord te worden, maar kunnen met gericht poetsadvies en fluoride rustig in de gaten worden gehouden.
• Bestaande vullingen, kronen en bruggen: Sluiten de randen van vullingen en kronen nog mooi aan, of zit er ergens een breuklijntje?
• Slijtage door zuur of knarsen: Ziet de tandarts gladde slijtagevlakjes die kunnen passen bij tandenknarsen, klemmen of zure dranken?

Stap 3: Het tandvlees en de slijmvliezen beoordelen

Gezonde tanden staan in gezond tandvlees. Tijdens het periodieke onderzoek beoordeelt uw tandarts ook de conditie van uw tandvlees (vaak met een lichte meting langs de tandvleesrand, waarbij een score van 0 t/m 4 per gebiedje wordt genoteerd) en kijkt hij of zij naar de tong, de binnenkant van de wangen en het gehemelte.

Zit er op bepaalde plekken een randje tandplak of een beetje tandsteen? Dan wordt dit vaak direct tijdens of aansluitend aan de controle verwijderd, of er wordt een apart bezoek bij de mondhygiënist of preventie-assistent gepland.

Stap 4: Wanneer worden er kleine röntgenfoto’s gemaakt?

Met het blote oog kan een tandarts niet tussen twee tegen elkaar aanstaande kiezen of onder een bestaande vulling kijken. Daarom maakt een tandarts met een bepaald interval (afhankelijk van uw gebitssituatie bijvoorbeeld eens per twee of drie jaar, of wanneer er een specifieke aanleiding is) twee kleine overzichtsfoto’s links en rechts (bitewings, op de rekening code X10). Zo worden verborgen gaatjes of botveranderingen tijdig gezien. Meer over deze codes leest u in Uw tandartsrekening lezen: prestatiecodes uitgelegd.

4 slimme vragen die u aan het einde van de controle kunt stellen

Voordat u opstaat uit de stoel, kunt u met deze vier korte vragen zorgen dat u precies weet waar u aan toe bent:

1. “Zijn er plekken in mijn mond waar u ziet dat ik met poetsen of rageren nog net iets mis?”
2. “Zijn er beginnende plekjes of oude vullingen die we nu nog niet hoeven aan te pakken, maar die we de volgende keer in de gaten houden?”
3. “Welk interval adviseert u voor mijn volgende periodieke controle (bijvoorbeeld over 6, 9 of 12 maanden)?”
4. (Als er een vervolgafspraak nodig is): “Kunt u mij uitleggen wat we dan precies gaan doen en mij vooraf een overzicht van de verwachte kosten geven?”

Uw volgende bezoek rustig voorbereiden?

Gratis checklist: Download of lees onze praktische checklist om uw tandartsbezoek voor te bereiden zodat u uw vragen en medicijnoverzicht bij de hand heeft.

>

Persoonlijke voorbereiding vanuit huis: Ziet u op tegen uw volgende periodieke controle of wilt u uw vragen vooraf rustig doornemen met een BIG-geregistreerd tandarts? Bekijk de online informatiesessie van 30 minuten (€ 59 incl. btw) op tandarts-dentist.nl/appointment/.

Veelgestelde vragen

Moet iedereen verplicht elk halfjaar naar de periodieke controle?

Zes maanden is een veelgebruikt richtpunt, maar geen starre wet voor iedereen. Op basis van de conditie van uw gebit en tandvlees spreekt uw eigen tandarts samen met u een passend interval af — dat kan bijvoorbeeld 6 maanden zijn, maar bij een heel stabiel gebit soms ook 9 of 12 maanden, of juist wat vaker als er extra nazorg nodig is.

Wat betekenen de cijfers 0, 1, 2, 3 of 4 die de tandarts soms opnoemt bij mijn tandvlees?

Dat is meestal de tandvleesscore (DPS-score / PPS-score). De tandarts meet met een stomp stokje voorzichtig de ruimte tussen tand en tandvlees in zes gebieden van de mond. Een lagere score betekent dat het tandvlees strak aanligt; bij een hogere score is er meer aandacht of reiniging voor het tandvlees nodig.

Waarom worden er soms röntgenfoto’s gemaakt als ik nergens pijn heb?

Beginnende gaatjes tussen twee kiezen en veranderingen onder oude vullingen geven in het begin vrijwel nooit pijnklachten en zijn van buitenaf niet met een spiegeltje te zien. Kleine röntgenfoto’s helpen uw tandarts om veranderingen vroeg op te merken.

Kan ik bij de periodieke controle aangeven dat er die dag alleen gekeken wordt?

Ja, natuurlijk. Tijdens een reguliere periodieke controle wordt er in principe alleen gekeken, besproken en hooguit kort gereinigd. Mocht er een vulling of andere ingreep nodig zijn, dan wordt daar bijna altijd een aparte vervolgafspraak voor ingepland.

Over de auteur

Jamshed Tairie is tandarts en oprichter van Tandarts-Dentist. Hij staat ingeschreven in het openbare BIG-register als tandarts (BIG-nummer 89912705502) en studeerde tandheelkunde aan ACTA (2010). Jamshed controleert de inhoud van alle artikelen op Tandarts-Dentist voordat ze worden gepubliceerd. U kunt de registratie zelf raadplegen via www.bigregister.nl.

Disclaimer: Tandarts-Dentist (Tand en Zorg B.V., Schipholweg 55, 2316 ZL Leiden, KvK 97035637) is een onafhankelijk informatieplatform en webshop, geen tandartspraktijk. Dit artikel biedt algemene voorlichting en vormt geen medisch onderzoek, diagnose, persoonlijk behandelplan of productadvies. Bespreek klachten of vragen over uw eigen gebit altijd met uw eigen tandarts of mondhygiënist. Bij hevige pijn, een ongeval, een dikke wang (zwelling), koorts of een nabloeding neemt u direct contact op met uw eigen tandarts of de tandartsenspoeddienst in uw regio.

Verder lezen of rustig voorbereiden: wilt u uw eigen vragen vooraf in alle rust ordenen met een BIG-geregistreerde tandarts (algemene voorlichting, zonder mondonderzoek of diagnose)? Bekijk dan de mogelijkheden voor een online informatiesessie bij Tandarts-Dentist. Zoekt u daarnaast hulpmiddelen voor uw dagelijkse mondverzorging thuis? Bekijk het overzicht van door tandartsen samengestelde mondzorgkits in de Tandarts-Dentist Shop.